Hoe we tijdens één week vakantie slechts een handvol plastic afval hebben geproduceerd

"Als ik op vakantie ga, ga ik me nog niet bezighouden met milieubescherming", zegt Flegmež duidelijk en luid in deze video, die we samen met Curry and Love hebben opgenomen. Misschien vind je het inderdaad overbodig om je tijdens je zwaarbevochten en langverwachte vakantie ook nog eens bezig te houden met hoe je zo milieuvriendelijk mogelijk kunt reizen en op vakantie kunt gaan. Maar met zo’n houding en manier van denken hebben we al vrijwel alle mooie plekjes op onze aarde verpest. We hebben er echter maar één. Daarom is het (hoog) tijd dat de luiaard in ons ook een stap zet in de richting van duurzamer reizen en vakantie vieren. ?Om afval te verminderen, hebben Manca en ik de afgelopen jaren onze levensstijl zo ingrijpend veranderd dat we ons al ongemakkelijk voelen bij de gedachte dat we op vakantie de vuilnisbak vol zouden gooien met plastic ?. Maar bovenal heeft de zero-waste-levensstijl zoveel positieve veranderingen teweeggebracht (voor onze lichamelijke en geestelijke gezondheid, onze portemonnee ?, nieuwe vriendschappen, ervaringen) dat het ons onzinnig lijkt om ook op reis niet onze best te doen om zo min mogelijk plastic (en ook ander) afval te produceren.

Niet in de laatste plaats is het idee voor Rifuzl ontstaan tijdens een van onze vakanties, op het strand in Griekenland. De definitieve beslissing om een verpakkingsvrije winkel in Slovenië te openen, hebben we echter genomen tijdens een backpacktocht door Indonesië. ?

Op reis produceert ieder van ons ongetwijfeld nog meer afval dan thuis. Thuis weten we waar we zonder verpakking kunnen winkelen, is het water in Slovenië vrijwel overal drinkbaar en kunnen we in onze eigen keuken koken ?, ... maar op reis is dat allemaal een stuk moeilijker; je hebt andere dingen op je agenda staan en het lijkt te veel moeite om de hele logistiek uit te zoeken voor slechts een week of twee?.

In dit artikel wil ik onze concrete ervaringen en de inspanningen die we hebben geleverd met je delen, om tijdens onze laatste reis zo min mogelijk afval te produceren – in één week kwam er slechts een handvol bij.

Dit is hoeveel plastic afval we in één week hebben geproduceerd – daar zitten nogal wat papieren bonnetjes en een paar papieren zakdoekjes bij.

In januari zijn we naar Lanzarote vertrokken – Manca voor een week, ik voor twee. De eerste week verbleven we in een kleine studio (garsonnière), de tweede week verbleef ik in een huis, samen met de eigenaar van de studio.

Het begint allemaal bij de voorbereiding

Je kunt het meeste bereiken door je thuis al voor te bereiden op de reis en goed na te denken over wat je allemaal mee kunt nemen, zodat je onderweg geen wegwerpartikelen hoeft te kopen en te gebruiken. We hebben behoorlijk wat eten uit Rifuzl meegenomen, bijvoorbeeld:

• verschillende noten,
• Gabaroni-pasta voor één maaltijd,
• voor één maaltijd rijst,
• voor één portie bulgur,
• eiwitrijke en rauwe repen van Lizin vrt,
• Fržek-koekjes van okera,
• Fruštek-muesli,
• thee ''Winterverhaal'',
• sinaasappels.

Al dit eten hebben we opgeborgen en verpakt in:

• voedselbewaarbakjes (ook wel ''lunchboxen'' genoemd; metalen lunchboxen vind je ook bij Rifuzl),
• Recikliranka-zakjes gemaakt van oude gordijnen,
• gebruikte zakjes van diverse droge voedingsmiddelen,
• katoenen zakjes van Dantesmile
• bijenwasfolie, ook wel beeswrap genoemd.

En ik heb ook twee besteksetjes meegenomen, zodat we onderweg konden eten.

Het is waar dat dit extra bagage is, maar al het genoemde zijn handige spullen voor dagelijkse boodschappen zoals fruit, groenten en andere levensmiddelen. En in deze bakjes maakten we onze dagelijkse lunchpakketten klaar om het eiland Lanzarote te verkennen ?. Een bijkomend voordeel: we hadden al genoeg hoogwaardige en voedzame etenswaren bij ons om een paar lunches/diners te bereiden, zodat we niet eerst vanaf het vliegveld naar de supermarkt hoefden te gaan.

Zero waste in het vliegtuig ✈️

Deze keer waren we voor het eerst echt goed uitgerust in het vliegtuig, zodat we noch drankjes, noch eten hebben aangenomen. We vlogen met een budgetmaatschappij (ik ga hier geen reclame voor maken), dus gelukkig waren eten en drinken tegen meerprijs verkrijgbaar en hebben we met veel plezier de kant-en-klare pasta ? gegeten, die we thuis al in onze voedselbakjes hadden klaargemaakt. Water hebben we na de „security check“ gewoon in het toilet van de luchthaven van Venetië in onze eigen fles gevuld.

Als je een langere reis maakt en geen eten wilt klaarmaken, neem dan in ieder geval je eigen bestek mee aan boord. Het meest praktisch en zeker toegestaan is een houten spork van bamboe.♻️

Wat afval betreft, heb je het volgende bespaard: een paar plastic bekertjes voor water of andere dranken, één setje plastic bestek en een maaltijd van het vliegtuig, waarbij elk mini-item in plastic verpakt is.?

Kosten: goedkoper dan water en eten kopen op de luchthaven of in het vliegtuig.?

Gezondheid: de kwaliteit van het eten is zeker beter en voedzamer dan vliegtuigmaaltijden.

Geen plastic flesjes water op een eiland waar zelfs de lokale bevolking nog steeds flessenwater drinkt?

Tijdens mijn vorige reis naar Marokko besloot ik een waterfilter te kopen, zodat ik geen water hoef te kopen als ik naar plaatsen reis waar het water niet drinkbaar is (in dat deel van Marokko was dat niet het geval en kocht ik vervolgens plastic flessen; het concept van recycling kennen ze daar niet). Op Lanzarote is het kraanwater eigenlijk wel drinkbaar, maar het wordt gewonnen door zeewater te ontzilten en bevat daarom veel mineralen en smaakt minder lekker. Hoewel het filter dat ik had gekocht alleen bacteriën filtert, smaakte het water daadwerkelijk beter nadat ik het had gefilterd. Het is echter ook een feit dat ons lichaam al in zo’n korte tijd als een week aan een nieuwe smaak went, en de tweede week vond ik dat het water er volkomen normaal smaakte.

Op internet heb ik informatie gevonden dat ontzilt water op de lange termijn problematisch is, omdat je door de grote hoeveelheid mineralen nierstenen kunt krijgen, maar dat zou een proces zijn dat jaren duurt, dus voor ons, die als toeristen hooguit een paar weken reizen, heeft het geen invloed. Op een avond heb ik met de lokale bewoner bij wie ik verbleef ook gediscussieerd of de „ondrinkbaarheid“ van het water misschien kunstmatig is gecreëerd, zodat iedereen op het eiland duur water in de winkel koopt?

Een vriend die elk jaar meerdere maanden met zijn gezin op dit eiland in de Atlantische Oceaan doorbrengt, vertelde ons dat je water ook in statiegeldflessen kunt krijgen, maar dat deze optie min of meer alleen voor de lokale bevolking beschikbaar is. De flessen zijn namelijk niet in de winkels te koop, maar er is een bedrijf dat de flessen op bestelling bij je thuis bezorgt. En als je geen eilandbewoner bent, is het vrijwel onmogelijk om met dit bedrijf af te spreken dat ze je water bezorgen. Zelfs degenen die elk jaar meerdere maanden op Lanzarote doorbrengen, hadden er moeite mee om dit geregeld te krijgen.

In restaurants hebben ze water in flessen. Maar net toen we aan dit feit gewend waren geraakt, brachten ze ons tegen het einde van de week in een restaurant water in een plastic fles. Die plastic fles hebben we vervolgens meegenomen en nog als extra fles gebruikt. Zo hebben we uiteindelijk per ongeluk één plastic fles water ‘geproduceerd’ ?.

♻️ Wat afval betreft, hebben we bespaard: minstens 2 liter per persoon per dag, 4 liter * 7 dagen = 28 liter = 19 plastic flesjes water.?

Kosten: één plastic fles kost ongeveer 1 euro, dus we hebben alleen al in de eerste week 20 euro bespaard op water.?

Gezondheid: misschien is ontzilt water inderdaad minder goed dan gekocht water, maar voor zo’n korte periode als een paar weken speelt dat geen grote rol. Ik heb er in ieder geval geen last van gehad.

Eten, koken en biologisch afval ?

Het grootste deel van het eten hebben we zelf klaargemaakt, maar we hebben ook af en toe buiten de deur gegeten. Lanzarote is een uitgesproken woestijnachtig eiland; zonder extra irrigatie groeien hier op de zwarte, vulkanische rotsen vooral korstmossen, maar ook af en toe een cactus en wat kleine struikjes. Maar als de grond ook maar een klein beetje water krijgt, groeit er al snel iets op, want de vulkanische grond is een van de vruchtbaarste, dankzij het hoge gehalte aan mineralen.

Wat de veeteelt betreft, zagen we alleen geiten en vonden we in de winkels ook lokale geitenyoghurt, verpakt in glazen potten, die we als ontbijt aten. Ook vis hoort bij de lokale keuken; thuis eten we dat het afgelopen jaar vrijwel niet meer, maar hier zit het in de meeste traditionele gerechten ?. We hebben er zelf geen gekocht, maar hebben ons wel een traditionele paella in een van de restaurants gegund.

Op het eiland zijn er geen afvalbakken voor biologisch afval. Dat wordt bij het gemengd afval gegooid. Het is weliswaar zo dat biologisch afval op de vuilstortplaats ook tussen het overige afval zal worden afgebroken, maar het proces duurt oneindig veel langer; bovendien komt er het broeikasgas methaan vrij, de vuilnisbakken zullen sneller vol raken en zijn minder nuttig dan wanneer er humus van wordt gemaakt voor planten in de natuur.

Toen de voorraden die we uit Rifuzl hadden meegenomen op waren, kochten we fruit, groenten, eieren, kaas, jam (van cactussen) en honing op de lokale markt, en in een gewone winkel brood, geitenyoghurt (in glazen verpakking) en zout (in plastic verpakking), omdat dat in het appartement op was. Het fruit en de groenten kwamen grotendeels van andere, groenere Canarische eilanden (mmmm, eindelijk lekkere en lokale mango’s, bananen, sinaasappels en passievruchten). Als we de kans hadden, kochten we biologisch geteelde producten, zodat ook het organisch afval voor de compost geen giftige bestrijdingsmiddelen bevatte.

We verzamelden het organisch afval dus 2-3 dagen op het aanrecht, waarna ik het buiten de nederzetting bracht en onder een of ander woestijnstruikje begroef, waar het snel zal vergaan en zo voedsel voor xerofieten zal worden. Waarom begraven? Ten eerste om te voorkomen dat het lijkt alsof er afval wordt weggegooid en voorbijgangers vervolgens ook hun afval daar zouden gaan dumpen. Ten tweede zodat het afval sneller vergaat, omdat het bij elkaar ligt en niet door de zon wordt uitgedroogd. Ten derde om te voorkomen dat de wind het afval rondblaast.

Ontbijt en avondeten maakten we zelf klaar. Meestal kochten we brood, dat in elke kleine winkel te krijgen was, en dat deden we in ons eigen stoffen zakje.

Omdat zero waste-perfectionisme veel mensen ervan weerhoudt om afval te verminderen, vinden we het goed om ook te laten zien dat wij niet 100% ‘picture perfect’ zijn. Toen we zin hadden in ijs, kochten we dat – weliswaar een hoorntje in een papieren zakje, maar toch. Hetzelfde geldt voor snoepjes: ze zijn niet bepaald gezond, maar soms heb je gewoon zin in iets zoets, toch?

Manca heeft een zero waste-winkel op het eiland gevonden. Die heet Biomeco, en tijdens ons bezoek hebben we ons ingeslagen met seitan, vruchtensappen en pindakaas. Gelukkig troffen we daar ook de eigenaresse Diana aan, met wie we wat ervaringen en ideeën hebben uitgewisseld. Het is alleen jammer dat ze geen levensmiddelen in bulk verkopen, maar alleen schoonmaakmiddelen en veel zero waste-producten, zoals staaltjes, rietjes en bamboe-tandenborstels, vaste shampoos, cosmetica, ...

♻️ Wat afval betreft: geen plastic zakjes, alleen de glazen yoghurtpotjes hadden een plastic beschermkapje om ze niet te openen.

? Kosten: uit onze ervaringen thuis weten we dat lokaal en biologisch geteelde voedingsmiddelen beter smaken en voedzamer zijn. Omdat we door het afvalvrij winkelen zijn gestopt met het kopen van ‘junkfood’ en omdat we erop letten dat we geen voedsel weggooien, is deze manier van winkelen voor ons goedkoper gebleken. Bovendien hebben we de lokale economie gesteund.

? Gezondheid: lokaal, vers voedsel is qua kwaliteit onvergelijkbaar beter dan voedsel dat jarenlang in opslagplaatsen heeft gelegen.

Cosmetica, hygiëne, zonnebrandcrème ?

We hadden Odori-zeep en haarshampoo van Kozmetika Meze bij ons. Beide hadden we voor de reis in kleine metalen potjes gedaan, die we al lang hadden bewaard van snoepjes of andere cosmetica (gebruik wat je hebt ♻️).

Tandpasta hadden we in kleine plastic tubes – ja, op het eerste gezicht het tegenovergestelde van zero waste – maar het zijn tubes die we door een vreemd toeval al jaren geleden hebben gekregen, omdat de houdbaarheidsdatum was verstreken en het bedrijf ze anders bij het afval zou hebben gegooid. Natuurlijk is er jaren later nog niets mis mee en bewaren we ze juist vanwege het praktische nut voor op reis. Vergeet nooit dat een van de regels van zero waste ook is dat je gebruikt wat je al hebt. Je richt namelijk meer schade aan dan dat je er baat bij hebt als je nog prima tandpasta weggooit en nieuwe in een glazen potje koopt. Als iets eenmaal gemaakt is, gebruik het dan zo lang als je kunt, ook al is het niet bepaald ideaal om mee te pronken op Instagram!

We hadden de natuurlijke deodorant Amon en Anis in een klein, herbruikbaar glazen potje (zie foto hierboven).

Met zonnebrandcrème is het net zo’n verhaal als met tandpasta. Van vroeger hebben we nog steeds zonnebrandcrème in een plastic tube, die we eerst moeten opmaken voordat we de natuurlijke zonnebrandcrème in het glazen potje van Amon en Anis gaan gebruiken.

♻️ Wat afval betreft, besparen we: bij zeep, shampoo en deodorant is er geen verpakking of is de verpakking herbruikbaar. Voor tandpasta en zonnebrandcrème gebruiken we de oude verpakkingen zolang we die nog hebben.

? Kosten: net als bij voedingsmiddelen is hoogwaardige en natuurlijke cosmetica duurder, maar gaat het langer mee en is het zijn prijs waard. We merken niet dat we meer geld uitgeven aan milieuvriendelijkere producten. Ook hebben we op reis meegenomen wat we thuis al gebruiken en hebben we geen extra spullen gekocht.

? Gezondheid: zeep, shampoo en deodorant met natuurlijke, lokale ingrediënten, die beter zijn voor onze gezondheid en van veel betere kwaliteit zijn. Tandpasta en zonnebrandcrème van grotere fabrikanten, zolang de voorraad strekt.

De keuze van de locatie ?

Naast de vraag hoeveel afval we (niet) zouden produceren, heb ik tijdens de reis ook veel nagedacht over de meer algemene voetafdruk van deze reis – in termen van CO2 enz. Lanzarote is een eiland dat heel weinig neerslag krijgt en daardoor woestijnachtig is ?. Het toerisme heeft echter geld opgeleverd, waardoor er zelfs midden in de woestijn een golfbaan met perfect gras ⛳️ kan worden aangelegd, dat 365 dagen per jaar donkergroen is.Lanzarote is zeker niet de beste bestemming als het gaat om de energie die we hebben gestoken in het creëren van een mensvriendelijke leefomgeving op dit eiland. Maar niemand is perfect en dit was een van de compromissen die we hebben gesloten. En zeker een van de compromissen als ik mijn favoriete sport – windsurfen ??‍♂️? – wil blijven beoefenen, want die komt juist op dit soort bestemmingen het best tot zijn recht.Maar aangezien de wereld niet zwart-wit is (nou ja, als je deze foto’s bekijkt, ziet het er wel behoorlijk zwart uit), moeten ook de positieve kanten worden genoemd. Door het gunstige klimaat en de aangename 20 ºC het hele jaar door kennen ze hier praktisch geen verwarming of koeling van huizen en appartementen, wat het hele jaar door een enorme besparing op CO2-uitstoot oplevert.

Voor onze verblijfplaats heeft Manca via Airbnb een appartement gevonden waar we zelf konden koken en eten konden bereiden. We verblijven graag in authentieke Airbnb-studio’s, waar je de eigenaren leert kennen, want van hen kom je veel nieuws te weten, ontmoet je nieuwe mensen en stimuleer je de lokale economie. Hotels zijn vaak in buitenlandse handen, en we vinden ze in ieder geval helemaal niet leuk. Over het algemeen vermijden we toeristische plekken (ironisch, aangezien we zelf toeristen zijn ?‍♂️?).

♻️ Wat afval betreft: we hebben weliswaar het vliegtuig genomen, maar het was een rechtstreekse vlucht in een vol vliegtuig, waarbij we geen afval hebben geproduceerd.

? Kosten: vrij voordelige vluchten vanuit Venetië.

? Gezondheid: sporten (bergbeklimmen ?‍♀️, surfen ?‍♂️, windsurfen) en avonden op het strand ? zonder telefoon – onbetaalbaar!

Wat is jouw tip? ☝️

Als je eenmaal begint met het verminderen van afval tijdens het reizen (en in het dagelijks leven), kun je er bijna niet meer mee stoppen. Onze ervaring is dat de nieuwe ideeën vanzelf komen, het is voor ons ook een uitdaging en we voelen ons altijd goed als we weer een nieuwe stap zetten.

Ik hoop dat dit artikel je helpt bij het plannen van je volgende reis en dat we je een paar tips hebben gegeven die je in de praktijk kunt uitproberen. Maar let op: de bovenstaande tips kunnen aanstekelijk zijn en als je eenmaal begint, is er geen weg meer terug!

Als jij nog een handige tip weet om met minder afval te reizen, schrijf die dan zeker in de reacties hieronder!En natuurlijk moet je dit artikel zeker delen met je vrienden op Facebook en Instagram! ?